[Tambay] Dapat bang maglaro sa UAAP 89 ang Ateneo Blue Eagles? Kumustahin muna ang gamers.

Ika-8 ng Hunyo naganap ang trahedya ng pagkalunod ng student-athletes ng Ateneo de Manila College (ADMU) na sila Rene Baterbonia at Divine Adili. Naiuwi na ang labí ni Divine sa kanyang pamilya sa Nigeria. Si Rene naman ay nailibing na sa kanyang bayan sa Agusan del Sur.

Lagpas tatlong linggo na mula nung sila’y nasawi, pero matíning pa rin ang mga usapan sa mga umpukan at, mas higit pa, sa social media. Kahit papaano, sa mga face-to-face na pag-uúsap, nakakapaglinawan, maitatamà ang mga mali, at madaragdagan ang mga detalyeng kulang. 

Ang problema ng Ateneo ay ang batuhan ng opinyón sa social media. At ang mga opisyal mismo ng pamantasan ng Ateneo ang umaming hindi nila napaghandaan ang social media at ngayon ay naghahabol silang remédyuhán ito.

Bago ko ituloy, ihahayag ko muna na isa akong part-time college sa Ateneo, nagtuturo ng journalism sa Division of Communication. Naapektuhan ako dahil kasama sa mga muntik malunod ay isang dati kong estudyánte na beterano ng Ateneo Males’s Basketball Crew (AMBT). Sa Let’s Discuss podcast ni Pia Hontiveros, nasabi ng magkakamping Ateneo Blue Eagles na sina Kieffer Alas and Sam Reyes na ang unang humiyáw nung nasa dagat sila ay ‘yung dati kong estudyante. 

BASAHIN DIN SA RAPPLER

Nabanggit ko rin lang naman ang komunikasyon, masakit aminin ng tambay na ito na tila nabitawan ng Ateneo ang pagkakataong mabitbit ang direksiyon ng usapan tungkol sa trahedyang ito. Sa palagay ko, dahil sa lábis-lábis na pag-iingat, naging makúpad kumilos ang Ateneo. Ang resulta ng sumóbrang kabagálan: naging opinyon ng lahat — as in, LAHAT — ng nakausap ko na sinadya ito ng pamantasan dahil ayaw nitong managót sa nangyari. Mas malalâ pa sa social media dahil might mga nagpapalutang na manhid daw ang mga opisyal ng Ateneo. Dumarami pa ang mga komento sa social media na makapagpapagálit sa netizens.

Despalinghado rin ang ibang mensaheng unang inilabas ng Ateneo. Halimbawa, habang nasabi ng mga opisyal na nasa panahon pa ng pagluluksa ang pamantasan, might mga nagsalita rito tungkol sa nais ng mga taga-AMBT na ituloy ang paglalaro.  Naisip ng tambay na ito na sana’y iwásan muna ang ganyang usapan sa “public stage.” Might tamang panahon para riyan.

Father Bobby: ‘I stayed with them’

Nakapanghíhináyang din na ‘yung ibang nabanggit ni Father Bobby Yap, presidente ng ADMU, sa press con ng pamantasan ay hindi nabigyang pansin mismo ng “communication group” ng Ateneo. Halimbawa, nasabi ni Father Bobby na ang kanyang unang reaksiyon sa kalúnos-lúnos na pangyayari ay kanyang pagiging pari na tinawag niyang pastoral responsibility.

“My first response of what to do was as a priest… We now have to indicate sympathy, we’ve got to consolation the grieving households, we offer sympathy to the households and deal with our gamers. As a substitute of coping with the media, and many others and many others, my first thought was, ‘I’ll go there, I’ll go to Arlington and be current when the mom got here.’ I went and the mom was there…. I stayed with them.” 

Nabanggit pa ni Father Bobby na kinausap niya ang nanay at mga kamag-anak ni “Bobet” (palayaw ni Rene Baterbonia) sa Bisaya. “Taga-Cebu naman ako, kinakausap ko sila sa Bisaya.” 

Sa city corridor assembly, sinabi ni Father Bobby na might nagbanggit na dapat might photograph or video siya ng pakikipag-usap sa nagluluksang nanay ni Bobet. “Sabi ko sa kanila, hindi yata tama ‘yun,” sabi nung pari.

Sabi ni Father Bobby, dun niya nakita ang “conflict” ng pastoral at social media. “Ang lakas ng social media. Dapat pala asikasuhin din ang communication.”

Hanggang ngayon, panay ang habol ng Ateneo na ayusin ang imahen nito. Para silang mga pamatay-sunog o bombero na nagkukumahóg maapulá ang sunog na sanhi ng kapabayaan.

Kumusta ang mga participant?

Sa ilang mga podcast na napanood ko, ang naisip ko ay maaaring magkaroon ng post-traumatic stress dysfunction (PTSD) ang ibang gamers. Sabi ng American Psychiatric Affiliation, ang PTSD ay: “a psychiatric situation that will happen in individuals who have skilled or witnessed a traumatic occasion or collection of traumatic occasions. The person usually experiences the occasion or occasions as emotionally or bodily dangerous or life-threatening…. Nonetheless, most people who expertise traumas don’t go on to develop PTSD.”

Sa kuwentuhan namin ni Ron Magsakay, isang nakaranas ng matinding trahedya na nagdulot sa kanya ng PTSD, umáyon siya na maaaring pagdaraanan din ito ang mga nandoon sa Dipaculao nang mangyari ang trahedya.

Kaya ko nabannggit ang PTSD, dahil sa usap-usapan kung paglalaruin ang Ateneo Blue Eagles sa darating na season ng College Athletic Affiliation of the Philippines (UAAP) sa Agosto.

Sa ngayon, nagbitiw na si head coach Tad Baldwin at ang group supervisor. Nasabi na rin ng UAAP na, habang iniimbestigahan pa ang insidente, bawal sumama sa mga laro ang lahat ng teaching workers na nandoon sa Dipaculao.

Hati ang opinyon ng mga netizen tungkol sa kung palalaruin ang mga participant. Sa isang panig, dapat lang daw palaruin ang Blue Eagles dahil wala naman silang kasalanan sa insidente. Huwag daw parusahan ang mga batang matagal nang pinaghandaan ang UAAP. (BASAHIN: Divine Adili’s father encourages Ateneo group to maintain enjoying)

Doon ako nakapanig sa mga pananaw na pagpahingahin muna ang AMBT. Sa mga napanood kong panayam ng mga participant, nasabi nilang makakaya nila ang stress ng UAAP. Kahit daw ‘yung mga bashers ay kakayahin nila. Lagi naman daw nandiyan ‘yung bashers at trolls kahit magpahinga ang Blue Eagles nang ilang taon.

Ang sa akin, hindi natin masasabi kung gaano kalalim ang epekto sa kanila nung trauma. Kahit dumaan na sila sa intervention, maaari pa ring lumitaw ang PTSD. Sabi ni Magsakay, ang PTSD ay ongoing at maaaring ma-trigger. Isa na sa posibleng kumalabit ay ang “stress cooker” environment ng UAAP video games at iba pang mga uncontrollable na mga bagay.

Isang halimbawa ng PTSD ay ‘yung tinatawag na “survivor’s guilt.” Doon sa isang podcast nagkuwento si Blue Eagle Sam Reyes na hindi siya makatulog nung kinagabihan ng trahedya. Roommates niya sina Divine at Bobet. Nakatingin lang daw siya roon sa bakanteng higaan nung dalawa. Ang pumapasok daw sa isip niya ay sana might nagawa siya para masagip ‘yung dalawa. Baka daw nagkulang siya.

Sabi ng Psychology At the moment, ang survivor’s guilt ay: “the expertise of psychological misery attributable to surviving or escaping a scenario comparatively unhurt or unaffected, as in comparison with others. When one emerges comparatively unhurt from an accident, battle, or pandemic, for instance, whereas others have died or skilled vital loss, an individual might expertise survivor’s guilt, regardless of bearing no duty for the outcomes that occurred.”

Doon sa naturang podcast, napaiyak at nanahimik si Sam habang nagkukuwento. Nagsalita ang host na si Pia Hontiveros, paulit-ulit niyang sinabi kay Sam, at maging kay Keiffer: “It’s not your fault. You realize that, proper? Don’t ever blame your self. You don’t must blame your self.” – Rappler.com

Si Chito de la Vega ay Tambay ng Rappler dalawang beses kada buwan (minsan napapadalas din). Kasama rin siya sa mga anchor-host ng programang Balita Kwento Serbisyo ng DZME 1530.